ay ca en

Kunjamsa Inteligencia Artificial Aymarat Yatiqañapa

Qallta

Walja lurawinakax kunjamsa IA indigenous arunaka jakayañ yanapt’aspa ukar uñtapxi, ukampis maya suma amtawi utji: kunjamsa Aymara arun thakipa IA ukan lurawi askichañapataki.

Aymara Thakhi Lurawipa

Aymarax maya suma thakhi lurawini, Ivan Guzmán de Rojas 1980 maranakan jikxatatapa:

  1. Kimsa Thakhi Lup’iwi: Occidental pä thakhi lup’iwit (chiqapa/jan chiqapa) jan ukax, Aymarax kimsa thakhi lup’iwi apnaqi “jan uñt’ata” jan ukax “jan yatita” ukampi.

  2. Jan Chika Pacha: Aymarax pachax occidental arunakata mayjt’ayata uñji - jutir pachax qhiparu uñtata, nayra pachax nayrar uñtata, maya machaq pacha amtawi uñstayasa.

IA Askichawinaka

1. Jan Yatita Lup’iwinak Askichawi

2. Machaq Pacha Apthapiñ Thakhinaka

3. Aru Model Askichawi

Luraw Apnaqawinaka

  1. Yatxatat Sistemanaka:
    • Kimsa thakhi lup’iwi apnaqawi jan yatita apthapiñataki
    • Juk’amp suma inference enginenaka lurawi
  2. Natural Aru Apthapiwi:
    • Machaq algoritmonaka Aymara morfología thakhit lurata
    • Juk’amp suma contexto katuqawi aru modelonakana
  3. Taqpach Inteligencia Artificial:
    • Mayjt’at amtaw thakhinak mayachawi
    • IA sistemanakan lup’iwi askichawi

Tukuyawi

Aymara aru thakhi ukhamarak lup’iwi thakhi yatxatawi ukhamarak mayachawix aka askichawinakar puriyi:

Aka thakhix janiw IA lurawi askichawikix ukampis aru mayjt’awi tecnología innovación ukar uñacht’ayi.